อุดฟันคืออะไร มีกี่แบบ ใช้ประกันสังคมได้ไหม?

อุดฟันคือการซ่อมแซมฟันที่เสียหายด้วยวัสดุอุด แบ่งตามวัสดุได้ 4 แบบหลัก คือ คอมโพสิตเรซิน อมัลกัม กลาสไอโอโนเมอร์ และเซรามิกหรืองานอินเลย์ออนเลย์ โดยทันตแพทย์เลือกตามสภาพฟัน ผู้ประกันตนที่เข้าเงื่อนไขใช้สิทธิอุดฟันได้ โดยเอกชนใช้วงเงินรวม 900 บาทต่อปีร่วมกับขูดหินปูนและถอนฟัน อ่านรายละเอียดใน สิทธิทำฟันประกันสังคม 2026

การอุดฟันคืออะไร?

การอุดฟันเป็นการซ่อมแซมฟันที่มีโพรงหรือเนื้อฟันเสียหาย ทันตแพทย์นำส่วนที่ผุออกแล้วเติมวัสดุให้ได้รูปร่างเหมาะกับการใช้งาน ก่อนทำต้องตรวจว่าความเสียหายยังรักษาด้วยการอุดได้หรือจำเป็นต้องรักษาวิธีอื่น

ฟันผุระยะแรกที่ยังไม่เป็นโพรงอาจดูแลด้วยวิธีอื่นได้ตามผลตรวจ จึงไม่ควรตัดสินว่าต้องอุดจากสีของฟันหรืออาการเสียวฟันเพียงอย่างเดียว

การอุดฟันสามารถรักษาอะไรได้บ้าง?

ทันตแพทย์ประเมินการอุดฟันในกรณีฟันผุเป็นโพรง ฟันบิ่น หรือเนื้อฟันสึกบางส่วน โดยดูทั้งขนาดรอยโรค ตำแหน่ง และเนื้อฟันที่เหลือ การมีอาการปวดไม่ได้ยืนยันว่าการอุดเพียงอย่างเดียวจะเพียงพอ

• ฟันผุที่ยังมีโครงสร้างเหมาะกับการอุด
• ฟันบิ่นหรือแตกบางส่วนที่ทันตแพทย์ประเมินว่าซ่อมด้วยวัสดุอุดได้
• ฟันสึกหรือคอฟันสึกที่มีข้อบ่งชี้ให้บูรณะ พร้อมดูแลสาเหตุร่วมด้วย

การอุดฟันสำคัญกับสุขภาพช่องปากอย่างไร?

เมื่อฟันผุเป็นโพรง การรักษาช่วยซ่อมส่วนที่เสียหายและคืนรูปร่างฟันให้เหมาะกับการเคี้ยว หากปล่อยให้รอยผุลึกขึ้น อาจเกิดอาการปวดหรือติดเชื้อ และต้องรักษารากฟันหรือถอนฟันตามผลประเมิน

วัสดุอุดไม่ทำให้ฟันซี่นั้นพ้นจากความเสี่ยงฟันผุตลอดไป ต้องทำความสะอาดบริเวณรอยต่อของวัสดุและตรวจติดตามตามนัด

อุดฟันมีกี่แบบ?

วัสดุอุดฟันแบ่งได้ 4 แบบหลักตามหัวข้อด้านล่าง ทันตแพทย์เลือกตามตำแหน่ง ขนาดส่วนที่เสียหาย แรงบดเคี้ยว และสภาพช่องปาก ควรถามข้อดี ข้อจำกัด และค่าใช้จ่ายของแผนที่เสนอเป็นรายซี่

คอมโพสิตเรซิน

เป็นวัสดุสีใกล้เคียงฟัน ใช้บูรณะได้หลายตำแหน่งตามความเหมาะสม การเลือกใช้ต้องประเมินขนาดรอยผุและการควบคุมความชื้นระหว่างทำ

อมัลกัม

เป็นวัสดุอุดสีเงิน ให้ทันตแพทย์ประเมินข้อบ่งชี้และข้อจำกัดตามสุขภาพของผู้รับบริการและแนวทางที่หน่วยบริการใช้ ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนวัสดุเดิมที่ยังใช้งานได้โดยไม่มีข้อบ่งชี้

กลาสไอโอโนเมอร์

เป็นอีกทางเลือกหนึ่งของวัสดุอุด ความเหมาะสมขึ้นอยู่กับตำแหน่งและลักษณะรอยโรค ให้ทันตแพทย์อธิบายเหตุผลที่เลือกใช้ในแผนรักษา

เซรามิกและงานอินเลย์หรือออนเลย์

เป็นการบูรณะที่อาจใช้ในบางกรณีที่ฟันสูญเสียเนื้อฟันมาก ขั้นตอนและค่าใช้จ่ายต่างจากการอุดโดยตรง ต้องให้หน่วยบริการยืนยันประเภทหัตถการและสิทธิที่ใช้ได้ก่อนทำ

อุดฟันแล้วดูแลยังไง? ให้อยู่ได้นาน ไม่ผุซ้ำ

ทำตามคำแนะนำหลังรักษาที่ได้รับ โดยเฉพาะช่วงที่ยังชาและข้อควรระวังของวัสดุแต่ละชนิด หากรู้สึกกัดแล้วสูง เจ็บเวลาเคี้ยว หรือวัสดุหลุด ให้ติดต่อหน่วยบริการเพื่อตรวจ ไม่ควรปรับวัสดุเอง

• แปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์และทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน
• ลดความถี่การรับประทานอาหารและเครื่องดื่มหวาน
• หลีกเลี่ยงใช้ฟันกัดของแข็งและตรวจติดตามตามนัด

ฟันผุแล้วไม่อุด อันตรายยังไง?

ฟันผุที่เป็นโพรงอาจลุกลามจนปวด ติดเชื้อ หรือสูญเสียฟันได้ การไม่ปวดจึงไม่ได้หมายความว่ารอยผุหยุดแล้ว ควรนัดตรวจเพื่อทราบว่าต้องอุดหรือต้องรักษาวิธีอื่น

หากปวดมาก บวม หรือมีไข้ร่วมด้วย ให้ติดต่อสถานพยาบาลเพื่อประเมินโดยเร็ว ไม่ควรรอให้วงเงินสิทธิรอบใหม่เริ่มก่อนเข้ารับการตรวจ

อุดฟันกับครอบฟันต่างกันยังไง?

การอุดเติมวัสดุในส่วนที่เสียหาย ส่วนครอบฟันเป็นการบูรณะที่คลุมตัวฟันซึ่งอาจใช้เมื่อเสียหายมาก การเลือกวิธีขึ้นอยู่กับเนื้อฟันที่เหลือและผลตรวจ ไม่สามารถเลือกจากราคาหรือวงเงินประกันสังคมเพียงอย่างเดียว

หากทันตแพทย์เสนอครอบฟันหรือรักษารากฟัน ต้องตรวจค่าใช้จ่ายและสิทธิของรายการนั้นแยก ไม่ควรถือว่าวงเงินอุดฟันครอบคลุมทุกขั้นตอนโดยอัตโนมัติ

อุดฟันด้วยสิทธิประกันสังคม 2026

อุดฟันประกันสังคมในคลินิกและโรงพยาบาลเอกชนใช้วงเงินรวม 900 บาทต่อปีร่วมกับขูดหินปูนและถอนฟัน ส่วนโรงพยาบาลรัฐที่ทำความตกลงใช้หลักเกณฑ์ตามมาตรฐานและความจำเป็นทางการแพทย์

ผู้ประกันตนมาตรา 33 และ 39 ต้องส่งเงินสมทบครบ 3 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนรับบริการ หน่วยที่ทำความตกลงสำหรับบริการนั้นไม่ต้องสำรองจ่ายภายในวงเงิน หน่วยอื่นสำรองจ่ายแล้วเบิกตามหลักเกณฑ์ ใช้บัตรประชาชนตรวจสิทธิและตรวจเอกสารที่ต้องใช้เมื่อยื่นเบิกคืน

หากวางแผนทำหลายรายการ ควรตรวจยอดคงเหลือร่วมกัน ดูรอบวงเงินแต่ละปีใน ประกันสังคมทำฟันได้กี่ครั้งต่อปี อ่านเพิ่มเติมเรื่อง ขูดหินปูน และ ถอนฟันประกันสังคม การผ่าฟันคุดมีหลักเกณฑ์วงเงินแยกจากสิทธิพื้นฐานแล้ว

ตรวจฟันและวงเงินก่อนวางแผนอุดฟัน

การอุดฟันเริ่มจากการตรวจว่าฟันซี่นั้นเสียหายเพียงใดและยังซ่อมด้วยวัสดุอุดได้หรือไม่ ก่อนรักษาควรทราบชนิดวัสดุ ขั้นตอน และค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายเองหลังใช้สิทธิประกันสังคม แล้วดูแลความสะอาดฟันและตรวจตามนัด สำหรับบริษัทที่มีรอบออกหน่วย Tooth Taxi สอบถามบริการตรวจฟันและรายการรักษาที่เปิดในรอบนั้นได้ โดยทันตแพทย์ประเมินความเหมาะสมก่อน ดู ขั้นตอนการใช้บริการ Tooth Taxi สำหรับองค์กร เพื่อเตรียมการล่วงหน้า

คำถามที่พบบ่อยเรื่องอุดฟัน

แหล่งอ้างอิง